X
تبلیغات
«درمانگريها و روشهاي مبارزه عليه تنيدگي»
منوی اصلی
عضویت سریع

قوانین سایت

کد امنیتی :

ورود کاربران
نام کاربری:
رمز عبور :

موضوعات سایت
موضوعات سایت
آمار وبلاگ
» افراد آنلاین : 1
» بازدید امروز : 10
» بازدید دیروز : 0
» هفته گذشته : 38
» ماه گذشته : 230
» سال گذشته : 326
» کل بازدید : 326
» کل مطالب : 12
» نظرات : 0
درباره وبلاگ

مطالب تصادفی
مطالب پربازدید
آرشيو مطالب
نظر سنجی
چت باکس



پشتیبانی

RSS


POWERED BY
blogmehr.ir
تبلیغات
«درمانگريها و روشهاي مبارزه عليه تنيدگي»

از سالهاي دهه سي تا كنون، روشهاي متعددي به منظور مبارزه عليه تنيدگي، توسط پزشكان و روان درمانگران فراهم شده اند. هدف همه اين روشها، به رغم گوناگوني آنها، تقليل تدريجي تنشهاي رواني و عضلاني و كاهش سطح تحريكهاي حسي (شنيداري، ديداري و جز آن) بوده است. چه، پژوهشگران براين باورند كه تنش زدايي مي تواند آثار مهمي براغلب كنشهاي حياتي داشته باشد و با استفاده از اين روشهاست كه امكان «مهار تنيدگي» فراهم مي شود.

(استورا، 1377، ص153)

بدون آنكه بخواهيم مفيد بودن همه اين روشها را،كه در سطور بعد خلاصه به آنها اشاره خواهيم كرد، انكار كنيم، خاطر نشان مي سازيم كه اين روي آورد بايد به علت جنبه مكانيكي آن، مورد انتقاد قرار گيرد.

(استورا، 1377، ص153)

به عنوان مثال اين گفته را تحليل مي كنيم: «مي توان خود را از زير بار يك ضربه سنگين، مثلاً عزاي يكي از نزديكان، با تمركز بر فعاليت حرفه اي يا شروع فعاليتهاي جديد، رهايي بخشيد…»، صدها صفحه به ارائه راه حلهايي از اين نوع پرداخته اند.باورهاي جديدي دراين سالهاي پاياني قرن بيستم گسترش يافته اند؛ باورهايي كه انسان را به منزله يك «ربات» كه مي تواند كنشهاي خود را مهار كند در نظر گرفته اند.

براي مثال جمله ذكر شده به يك مكانيزم اقتصادي ظريف زندگي رواني يعني توانايي انسان در سرمايه گذاري مجدد نيروي رواني (نيرويي كه پيشتر در يك رابطه موضوعي سرمايه گذاري شده بوده است: عزاي يك فرد نزديك)، در فعاليتهايي كاملاً متفاوت، اشاره دارد و مانند آنست كه براساس يك معجزه اراده مي توان عزايي ضربه‌آميز را پشت سرگذاشت. در حاليكه همه مي دانيم يك عزا تا چه پايه مي تواند تداوم يابد و در پاره اي از موارد، جنبه مرضي به خود گيرد. همچنين مي دانيم كه اين عزا مي تواند مشكلات گذشته فرد را از نو فعال سازد و جز آن.

بنابراين بايد عدم مشابهت افراد را در برابر چنين ضربه هايي پذيرفت و اين نكته را در نظر گرفت كه ظرفيت مهار فردي براساس كنش وري ذهني و رواني، تاريخچه زندگي شخصي، محيط خانوادگي و حرفه اي- اجتماعي، محدود مي شود. اما به رغم لزوم توجه به اين نكات، نبايد انكار كرد كه پاره اي از روشهاي تنش زدايي برحسب افراد، داراي اثرات كم و بيش دايم هستند. در سطوري كه در پي مي آيند به اختصار به اين روشها اشاره خواهيم كرد:

(استورا، 1377، ص153)

روشهاي تنش زدايي بدني

اين روشها مانندنرمش، ژيمناستيك، حركات وضعي با تنيدگي قليل و جز آن به كاهش ضربان قلب، تقليل فشار خون و تنش عضلاني وهمچنين تسكين پاره اي از دردهاي عضلاني و دردهاي ستون مهره ها منتهي مي شوند و نتايج رواني قابل ملاحظه‌اي مانند كاهش موقت اضطراب، افسردگي و غيره را در بر دارند. به اين تمرين‌هاي بدني كه در غرب بوجود آمده اند مي توان تمرينهاي خاور دور مانند تاي‌چي (كه با حركاتي شبيه به رقص و با فعال كردن همه بخشهاي بدن، به ايجاد آرامش منتهي مي شود) و يوگا (كه ريتم قلبي و تنفسي را كاهش داده و احساس تنش‌زدايي را بدون رسيدن به حد خواب آلودگي يا خواب، ايجاد مي كند) را افزود.

(استورا، 1377، ص153)

روشهاي تنش زدايي رواني

مراقبه در محيطي كه فاقد هر نوع تحريك حسي است و با تنفس كند و منظم همراه است مي تواند در كاهش نشانه هاي مرضي متعدد، تاثير داشته باشد (دو جلسه 10 تا 20 دقيقه اي روزانه).

گريز تخيلي يا تصويرسازي ذهني، مشابه روشي است كه ورزشكاران حرفه اي براي افزايش كارآمدي خود به كار مي برند. به وسيله اين روش، فرد خود را در جاها يا موقعيتهاي مطبوع متفاوت، تصور مي كند و بدين ترتيب، با استفاده از تداعي افكار، تجسمهاي ذهني مختلفي را كه مي توانند به كاهش تنش منتهي شوند از نو فعال مي‌سازد.

(استورا، 1377، ص155)

روشهاي تنش زدايي با استفاده از ابزار فني

الف- تنش زدايي درآب در محفظه اي كاملاً منزوي انجام مي شود و نتايج چشمگيري را در بر دارد. خطر اين روش اين است كه برخي از مواقع، انزواي حسي كامل مي تواند اضطراب برانگيز باشد.

ب- پس خوراند زيستي روشي است كه از ابزارهاي مختلف براي سنجش كنشهاي مانند ضربان قلب، حرارت پوست و تنش عضلاني، سود مي جويد. براساس مشاهده نتايج روي يك صفحه (پرده)، آزمودنيها مي توانند اين كنشها را مهار كنند. معهذا هنوز پژوهشگران نمي دانند كه اين رابطه متقابل انسان- ماشين چگونه صورت ميگيرد و يا آنكه اثر آن بر آهنگ ضربان قلب، تنش عروق و روان انسان چيست؟

ج- روشهاي روان درمانگري همه روشهايي كه در سطور پيشين به آنها اشاره شد مفيد وموثرند اما اثربخشي آنها به خصوص براي حفظ سلامت و افزايش مقاومت افرادي كه هنوز عنان خود را از دست نداده و توانايي رويارويي با مسايل را دارند، قابل ملاحظه است. اما هنگامي كه فرد توانايي مقابله با مشكلات روزمره را از دست داده است، وقتي كه اضطراب و افسردگي استقرار يافته اند و زماني كه پاره اي از اختلالهاي بدني بروز كرده اند، بايد از كمك پزشك، روانپزشك، روان تحليل گر، روان درمانگر و متخصصان روان- تني سود جسته شود.

(استورا، 1377، ص156)

بخش سوم:

«پيشگيري و درمان تنيدگي در موسسات»

در حال حاضرتعداد اندكي از موسسات اروپايي، يك برنامه پيشگيري از تنيدگي را متحقق ساخته اند. مديران موسسات هنوز هم بر اين باورند كه اجراي برنامه هاي ضد- تنيدگي در قلمرو مسووليت آنها قرار ندارد. اين مديران نسبت به تنيدگي همان بازخوردي را دارند كه پيش از آغاز جنش حفاظت محيط زيست و وضع قوانين و آيين نامه هاي حمايت از منابع طبيعي در برابر آلودگيهاي آن، وجود داشته است. اين مديران عقيده دارند كه مسووليت حفظ سلامت افراد در محيط كار، برعهده افراد يا دولتهاست. در حاليكه برنامه هاياجراي شده در ايالات متحده امريكا، كانادا، انگلستان، سوئد و پاره اي ديگر از كشورها نشان مي دهند كه:

1) به كار بستن چنين برنامه هايي در موسسات، به صرفه جوييهاي مالي قابل ملاحظه‌اي منجر مي شود؛

2) بيش از صدهزار محقق در قلمرو تنيدگي تاييد كرده اند كه برخي از شيوه هاي عملكرد سازماني به منزله منابع تنيدگي براي كارگران، كارمندان، متخصصان فني و مديران محسوب مي شوند. «شركت تلفن نيويورك» توانسته است براساس اجراي يك برنامه پيشگيري از اختلالهاي قلبي- عروقي كارمندان، به كاهش غيبت ها و تقليل هزينه‌هاي درماني دست يابد و از اين راه 7/2 ميليون دلار صرفه جويي كند. اشاره به رئوس برنامه اي كه تحت عنوان «سلامت خود را حفظ كنيد» در يك موسسه الكترونيكي بزرگ امريكاي شمالي اجرا شده مي تواند جزئيات چنين اقداماتي را روشن كند. اين برنامه داراي پنج بخش بوده است:

ترك سيگار؛

كنترل دايم وزن؛

حفظ سلامت قلبي- عروقي؛

تنظيم تنيدگي سازماني؛

و كنترل غذايي: قند، نمك، كلسترول.

هر فرد بايد سه وهله را طي كند:

آزمايش پزشكي محرمانه همراه با پرسشهايي درباره پاره اي از عادات غذايي و شيوه زندگي: مصرف سيگار، آرامبخش و…؛

مطلع كردن هر فرد درباره وضع سلامت وي و ارائه يك طرح براي كاهش خطرات در قلمرو سلامت؛

و بالاخره با توجه به نيمرخ خطر، هر فرد برنامه متناسب با وضع خود را انتخاب مي كند.

مشاركت كارمندان قسمتهاي مختلف اين موسسه در برنامه هاي كاهش تنيدگي بين 65 تا 95 درصد نوسان داشته است. نتايجي كه براساس اجراي اين طرح حاصل شدند بسيار معنادار هستند:

1) كارمنداني كه سيگار را ترك كردند، 50 درصد كمتر از كارمندان سيگاري در بيمارستان بستري شدند و هزينه درماني آنها نسبت به كارمندان سيگاري 20 درصد كاهش يافت.

2) كارمنداني كه اجراي يك برنامه ورزشي را پذيرفتند، 50 درصد كمتر از آنهايي كه از قبول اين برنامه امتناع كردند، در بيمارستان بستري شدند.

3) در مورد كساني كه يك برنامه پيشگيري از بيماريهاي قلبي- عروقي را پذيرفتند نيز نتايج مشابهي به دست آمد.

و بالاخره در سطح فردي، همانگونه كه پيشتر متذكر شديم، استفاده از روشهاي روان درمانگري، تنش زدايي و جز آن توصيه مي شوند. با اينحال بايد گفت كه اثر بخشي اين برنامه ها مستلزم اجراي تصميم هايي كلي در سطح سازمان است. اما اتحاد چنين تصميم هايي نيز بسيار حساس است و مساله فرهنگ و هويت سازماني را در مقياس وسيعي مطرح مي كند:

(1 ايجاد تغييرات در فرايند پيشرفته حرفه اي؛

(2 ايجاد برنامه هاي آمادگي حرفه اي؛

(3 تغيير شيوه مديريت؛

(4 تاثير بر ساختار موسسه؛

(5 توجه نسبت به عوامل محيط كار؛

(6 توجه دقيق نسبت به شكايات؛

(7 مشاركت در فرايند تصميم گيري؛

(8 راهبردهايي به منظور تقسيم مجدد قدرا و اقتدار؛

(9 قراردادن اداره و تنظيم تنيدگي سازماني در چهارچوب راهبردهاي كلي موسسه.

(استورا، 1377، ص158)

نتيجه

تنيدگي يك پديده جهاني است و خصيصه اصلي آن، اينست كه تمامي ابعاد روانشناختي، جسماني، خانوادگي و اجتماعي افراد آدمي را به ميان مي كشد. اين مفهوم كه در چار سوق علوم انساني، زيست شناختي و فيزيكي قرار گرفته، توانسته است در خلال 90 سال اخير، نزديك شدن اين علوم به يكديگر را تسهيل كند و به بارورسازي قلمروهاي جديدي مانندعصب- مصون سازي، كه در حد فاصل مصونيت شناسي و عصب- روانپزشكي قرار دارد، و يا روان- تني ملهم از روان تحليل گري، منتهي شود. تا كنون تنيدگي به منزله «بيماري» جوامع پيشرفته صنعتي مورد نظر قرار گرفته است؛ جوامعي كه در آنها، انسان محروم از ساختار مذهبي، خانوادگي و اجتماعي مناسب، به منابع روانشناختي و جسماني خود، كاهش يافته و ديگر نمي‌تواند به شيوه اي رضايتبخش، با خواسته هاي روزمره محيط خود و دگرگونيهاي آن مقابله كند. مسئووليت ايجاد شرايط يك محيط جديد اجتماعي و فردي براي حمايت از «زندگي» در اين جوامع برعهده سازمانها و ارگانهاي تصميم گيرنده سياسي و اقتصادي ملي و بين المللي است.

در واقع بايد گفت كه اگر درمان تنيدگي برعهده متخصصان است، پيشگيري از آن بي‌ترديد برعهده جامعه قرار دارد. چه، ما براين باوريم كه انسانهاي امروز به مرزهاي نهايي مكانيزمهاي فردي رواني وجسماني خود براي پاسخگويي به تنيدگي رسيده‌اند.

و بالاخره بايد گفت كه مفهوم تنيدگي، با در نظر گرفتن روابط پيچيده روان و تن، امكان نوآوري در قلمرو پزشكي و پذيرش ديدگاهي جديد درباره انسان در جهان قرن بيست و يكم را فراهم خواهد كرد.

دانلود پایان نامه ارشد(استورا، 1377، ص159)


درباره :
امتیاز : 3 | نظر شما : 1 2 3 4 5 6
برچسب : ,
تعداد بازدید : 82
نوشته شده توسط رسول در 1397/6/10 و ساعت 22:06 |
عناوين آخرين مطالب ارسالي
صفحات دیگر